Mistrz współczesnej grafiki w Pszczynie

0
Prof. Ryszard Otręba (z lewej) na wernisażu wystawy w Pszczynie; fot. Renata Botor-Pławecka

W ostatni piątek, 9 czerwca, w Młynie Stajni Książęcych odbył się wernisaż wystawy prac Ryszarda Otręby, mistrza współczesnej grafiki, profesora zwyczajnego Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – urodzonego w Suszcu i związanego z Pszczyną. Jak się dowiedzieliśmy, wystawa prac tego artysty została zorganizowana w Pszczynie po raz pierwszy. Można powiedzieć: nareszcie. 

Biografia artysty, historia jego rodziny to materiał na książkę. Ryszard Otręba urodził się w 1932 r. w Suszcu w powiecie pszczyńskim. Jego ojciec był leśniczym książęcych lasów pszczyńskich, uczestnikiem powstań śląskich. Była to rodzina, w której kultywowano tradycje patriotyczne. Mieszkali w Suszcu, potem w Woli. W latach 1939-1943 rodzinę Otrębów przymusowo wysiedlono do Międzyrzecza, następnie do Studzionki i Mizerowa. Brat Franciszek odmówił przynależności do wojska niemieckiego (został tym samym uznany za buntownika), wraz z bratem Józefem i szwagrem Józefem Niesyto należał do NSZ/AK. Ich siostra Łucja była łączniczką – przy pomocy pozostałych członków rodziny organizowała żywność dla partyzantów, przewoziła broń i amunicję. W 1943 r. rodzice, bracia Franciszek i Józef oraz siostry Waleria i Łucja zostali aresztowani i wywiezieni do KL Auschwitz. Ojciec, dwóch braci i szwagier Ryszarda nie wrócili już z niemieckich obozów koncentracyjnych. Do 1945 r. młodsze dzieci Otrębów (Stanisław, Ryszard i Klara) mieszkały same w jednej izbie w Mizerowie, pracowały u niemieckiego gospodarza.

Po wojnie matka z dziećmi zamieszkała w Pszczynie. Tutaj Ryszard ukończył szkołę podstawową (SP nr 1). W latach 1948-1953 uczęszczał do Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Bielsku-Białej (mieszkał w tym czasie w domu dziecka w Bielsku).

W 1959 r. R. Otręba ukończył z wyróżnieniem Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie. Pozostał na uczelni, zdobywając kolejne stopnie naukowe. Był kierownikiem i założycielem Katedry Komunikacji Wizualnej Wydziału Form Przemysłowych ASP, dziekanem Wydziału Form Przemysłowych, w latach 1987-90 prorektorem ASP. W 1980 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1989 profesora zwyczajnego. W 2012 r. nadano Ryszardowi Otrębie tytuł Profesora Honorowego ASP w Krakowie.

W dorobku artysty jest ok. 80 nagród i wyróżnień przyznanych na wystawach grafiki i plakatu, krajowych i międzynarodowych. Jest kuratorem wielu wystaw grafiki, członkiem polskich i międzynarodowych stowarzyszeń artystycznych. Prace R. Otręby były wystawiane m.in. w Muzeum Guggenheima, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych, znajdują się w stałych ekspozycjach m.in. w Muzeum Narodowym w Sztokholmie, Francuskiej Bibliotece Narodowej w Paryżu, Galerii Tate, Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie.

Prof. Otręba uważany jest za jednego z największych mistrzów współczesnej grafiki. Mówi, że jego sztuka jest „zabawą między czernią a bielą”. Technika jego prac – gipsorytu – określana jest jako „metoda Otręby”. Tworzy serie grafik tematycznych, cykle związane ze wspomnieniami okupacyjnymi (np. „Oświęcimski Dzień Zaduszny”).

Wystawa zorganizowana w Pszczynie nosi tytuł „Szept szeptów” – od tytułu jednej z prac. Jest autorską wystawą artysty. Na jej piątkowym wernisażu byli obecni prof. Otręba, jego rodzina (m.in. siostra Łucja Janosz z domu Otręba, pszczynianka, babcia piosenkarki Alicji Janosz) i wielu znajomych z Pszczyny i okolic. Powitaniom i gratulacjom nie było końca.

Młyn Stajni Książęcych w Pszczynie

Jak się dowiedzieliśmy, wystawa prac prof. Otręby została zorganizowana w Pszczynie po raz pierwszy. Podjęło się tego Muzeum Zamkowe w Pszczynie – w Młynie Stajni Książęcych. Można tam się dostać od strony parku, ale także od miasta, np. z ul. Piastowskiej – niestety, przynajmniej na razie trudno znaleźć znak informujący, którędy iść .

Wystawę można oglądać do końca listopada. Kuratorem wystawy ze strony Muzeum jest Dominika Sulińska.

Tekst i zdjęcia: Renata Botor-Pławecka

Korzystałam m.in. z „Biografii nietuzinkowych” Barbary Solarskiej, wyd. ARiPZP 2016

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here